Cô kỹ sư 9X trở về quê khởi nghiệp với cây giống cấy mô: Hành trình biến phòng lab nhỏ thành giấc mơ lớn

Rời bỏ công việc ổn định tại một doanh nghiệp lớn ở Đồng Nai sau 5 năm gắn bó, kỹ sư Nguyễn Phượng Hằng (1992, quê xã Long Hưng B, huyện Lấp Vò, Đồng Tháp) quyết định trở về quê để theo đuổi con đường khởi nghiệp với cây giống cấy mô. Quyết định táo bạo ở tuổi 27 ấy đã mở ra hành trình không hề dễ dàng, nhưng đầy hy vọng cho một cô gái trẻ đam mê nông nghiệp hiện đại.

Từ phòng thí nghiệm đến quyết định trở về quê

Tốt nghiệp ngành Công nghệ sinh học, Hằng nhanh chóng tìm được công việc đúng chuyên môn, thu nhập trên 10 triệu đồng/tháng – mức lương đáng mơ ước với nhiều bạn trẻ lúc bấy giờ. Thế nhưng, trong quãng thời gian làm việc tại doanh nghiệp, cô kỹ sư trẻ càng nhận ra một điều: muốn nông nghiệp phát triển bền vững, khâu giống phải sạch bệnh, chuẩn hóa và ứng dụng công nghệ cao.

Nhu cầu thị trường thì lớn, còn nguồn cung giống cấy mô chất lượng lại hạn chế. Sự thiếu hụt ấy thôi thúc Hằng rẽ hướng. Cuối năm 2019, cô quyết định rời bỏ công việc ổn định để quay về Đồng Tháp khởi nghiệp.

https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp

Những bước đi đầu tiên đầy khó khăn

Khi bắt tay khởi nghiệp, Hằng chỉ có “hành trang” gồm 5 năm kinh nghiệm và gần 100 triệu đồng. Số vốn này là quá nhỏ để xây dựng một phòng cấy mô đạt chuẩn. Cô phải vay thêm từ gia đình và bạn bè để đầu tư hơn 200 triệu đồng: từ hệ thống chiếu sáng, máy lạnh, lò hấp, hóa chất đến dàn giá nuôi mẫu.

Cơ sở “HF” – tên gọi gợi nhớ đến chính cái tên Hằng – ra đời trong gian phòng thí nghiệm chỉ hơn 20m². Dù nhỏ nhưng đó là nơi cô dành toàn bộ tâm huyết, kiên trì với từng mẫu nuôi, từng lần khử trùng, từng ống nghiệm chứa chồi non.

Cơ hội bất ngờ từ đơn hàng đầu tiên

Ngay sau khi cơ sở đi vào hoạt động, Hằng bất ngờ nhận được đơn hàng hơn 100.000 cây chuối cấy mô, trị giá hơn 230 triệu đồng. Dù vô cùng háo hức, cô vẫn giữ sự thận trọng: cơ sở còn non trẻ, năng lực sản xuất chưa lớn. Để đảm bảo tiến độ và chất lượng, cô chủ động hợp tác với một phòng nuôi cấy mô uy tín khác để cùng thực hiện đơn hàng.

Chuối là loại tương đối “dễ tính” trong cấy mô, tỷ lệ thành công trên 80%. Tuy nhiên, để giống đạt chuẩn, Hằng phải tự tay đi lựa củ giống tốt từ các tỉnh xa, mang về xử lý, khử trùng và nhân chồi trong phòng lab. Cây sau khi ra rễ được chuyển ra môi trường tự nhiên để thuần hóa trước khi giao cho khách hàng.

Nhờ sự chỉn chu đó, lô hàng đầu tiên thành công ngoài mong đợi, trở thành bước đà quan trọng cho thương hiệu HF.

Phát triển đa dạng sản phẩm từ chuối đến kiểng lá

Đến nay, phòng nuôi cấy mô của Hằng có năng lực sản xuất khoảng 30.000 cây giống mỗi tháng. Sản phẩm chủ lực là chuối giống như chuối già, chuối xiêm, chuối sáp – những loại có nhu cầu cao trên thị trường. Ngoài ra, cô còn mở rộng sang các giống nông nghiệp khác như khoai môn, gừng cùng nhiều loại kiểng lá – mảng đang tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây.

Để nâng cao kỹ thuật và chất lượng cây giống, Hằng thường xuyên tham khảo các nguồn tài liệu chuyên môn, trong đó có những trang hướng dẫn kỹ thuật cấy mô và chăm sóc cây trồng uy tín như Vigen – nơi chia sẻ nhiều kiến thức về giống cây, nhân giống mô và kỹ thuật thuần dưỡng, đặc biệt hữu ích cho người làm nghề cấy mô. Bạn đọc có thể tham khảo thêm thông tin tại: https://vigen.vn/

Bên cạnh đó, việc hiểu rõ quá trình chăm sóc cây sau giai đoạn đưa ra ngoài môi trường – vốn rất quan trọng với cây nhân mô – cũng được Hằng trau dồi. Một số tài liệu hướng dẫn về cách chăm sóc cây ổ rồng – cây mô được áp dụng để tăng tỷ lệ sống sau thuần hóa, bạn đọc có thể xem thêm tại: https://vigen.vn/gia-cay-o-rong-cay-mo/

Trưởng thành từ những thử thách

Năm 2021 – thời điểm chịu nhiều ảnh hưởng của dịch COVID-19 – cơ sở HF vẫn tiêu thụ được gần 80.000 cây giống, mang lại doanh thu gần 200 triệu đồng. Đây là tín hiệu tích cực đối với một cơ sở còn non trẻ, nhất là khi thị trường bị gián đoạn bởi dịch bệnh.

Không chỉ tạo nguồn thu cho bản thân, HF còn giải quyết việc làm cho 6 lao động địa phương, góp phần cải thiện thu nhập cho người dân.

Từ đầu 2022 đến nay, cơ sở đã sản xuất – tiêu thụ 30.000 cây và đang tiếp tục thực hiện đơn hàng 20.000 cây. Mục tiêu năm nay của Hằng là đạt 200.000 cây giống – một con số đầy thách thức nhưng phù hợp với tốc độ phát triển hiện tại.

Ghi dấu tại các sân chơi khởi nghiệp

Dự án “Sản xuất và kinh doanh cây giống cấy mô” của Nguyễn Phượng Hằng đã xuất sắc đạt:

• Giải Nhì Cuộc thi Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo tỉnh Đồng Tháp

• Giải Ba Cuộc thi Khởi nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long

Theo nhận xét của ThS. Lương Nguyễn Duy Thông – Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Đồng Tháp – dự án có tính khoa học cao, tính ứng dụng lớn và nhiều khác biệt so với các mô hình khởi nghiệp khác trong khu vực. Nếu tiếp tục phát triển, dự án sẽ đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng cây giống, cải thiện giống cây trồng để thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hành trình của cô kỹ sư trẻ vẫn đang tiếp diễn

Khởi nghiệp từ phòng lab nhỏ, đến nay Nguyễn Phượng Hằng đã tạo được chỗ đứng riêng trong lĩnh vực sản xuất giống cấy mô – lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật cao, sự tỉ mỉ và kiên trì. Câu chuyện của cô là minh chứng rõ ràng rằng khoa học công nghệ có thể đưa nông nghiệp tiến xa, và những người trẻ dám nghĩ dám làm hoàn toàn có thể tạo nên thay đổi.

Hằng vẫn đang tiếp tục hành trình mở rộng cơ sở, cải tiến quy trình, đa dạng hóa giống và hướng tới việc xây dựng thương hiệu cây giống cấy mô uy tín của miền Tây.

Preparing for team leadership interview questions helps you confidently show your ability to lead, motivate, and support a team. Common questions focus on communication, conflict resolution, decision-making, delegation, and past leadership experiences. Practising answers lets you respond clearly and professionally, boosting your chances of success in interviews and advancing your career as a strong, capable team leader.

SẢN XUẤT GIỐNG CÂY CÀ PHÊ BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO – GIẢI PHÁP BỀN VỮNG CHO TÁI CANH CÀ PHÊ

Trong bối cảnh nhiều diện tích cà phê tại khu vực Tây Nguyên đã bước vào giai đoạn già cỗi, thoái hóa, nhu cầu tái canh bằng nguồn giống chất lượng cao, sạch bệnh ngày càng trở nên cấp thiết. Trước yêu cầu đó, các nhà khoa học tại Phòng Sinh hóa và Công nghệ sinh học – Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) đã không ngừng nghiên cứu, ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào vào sản xuất giống cà phê, góp phần đưa khoa học công nghệ cao vào thực tiễn nông nghiệp.

Đây được xem là một trong những hướng đi tiên tiến của công nghệ sinh học hiện đại, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực khi đã nhân giống thành công hàng nghìn cây cà phê có chất lượng đồng đều, sinh trưởng tốt, đáp ứng yêu cầu sản xuất bền vững.

Lựa chọn vật liệu khởi đầu – nền tảng của chất lượng giống

Bước đầu tiên trong quy trình nhân giống cà phê bằng phương pháp nuôi cấy mô là tuyển chọn cây mẹ ưu tú. Các nhà khoa học phải lựa chọn những giống cà phê đã được đánh giá cao về năng suất, khả năng chống chịu sâu bệnh và thích nghi với điều kiện sinh thái Tây Nguyên. Trong đó, các giống cà phê như TR4, TR11 – đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn công nhận – được ưu tiên lựa chọn để lấy mẫu.

Từ cây mẹ đạt chuẩn, các mẫu lá non khỏe mạnh được thu thập, làm sạch và tiến hành khử trùng nghiêm ngặt trước khi đưa vào phòng thí nghiệm. Đây là công đoạn quan trọng nhằm loại bỏ hoàn toàn vi sinh vật gây hại, tạo tiền đề cho quá trình nuôi cấy thành công.

https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp

Tạo mô sẹo và nhân nhanh trong điều kiện kiểm soát

Sau khi được khử trùng, mẫu lá cà phê được đặt vào môi trường nuôi cấy đặc biệt để kích thích hình thành mô sẹo (callus). Giai đoạn này kéo dài khoảng 5 tháng, đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ các yếu tố như nhiệt độ, ánh sáng, độ pH và thành phần dinh dưỡng trong môi trường.

Khi mô sẹo đã hình thành ổn định, các bình nuôi cấy tiếp tục được đưa lên máy lắc chuyên dụng nhằm tăng sinh khối mô sẹo. Sau khoảng 4 tháng, các mô sẹo mới phát triển mạnh, đồng đều, sẵn sàng chuyển sang giai đoạn tái sinh.

Để đảm bảo chất lượng cây giống, toàn bộ hệ thống nuôi cấy được đặt trong môi trường vô trùng, điều kiện ánh sáng và nhiệt độ được duy trì ở mức tối ưu, giúp mô sẹo phát triển ổn định và hạn chế rủi ro nhiễm bệnh.

Tái sinh cây và tạo cây con hoàn chỉnh

Tiếp theo, mô sẹo được chuyển sang môi trường thích hợp để hình thành chồi và rễ, dần phát triển thành cây hoàn chỉnh trong hệ thống nuôi cấy mô. Giai đoạn này mất thêm khoảng 5 tháng, sau đó các nhà khoa học cần thêm gần 50 ngày để tạo ra cây con hoàn chỉnh trong các box thí nghiệm nhỏ.

Khi cây đạt tiêu chuẩn về chiều cao, bộ rễ và sức sinh trưởng, cây sẽ được đưa ra vườn thực nghiệm và cắm vào các bầu đất. Tại đây, cây tiếp tục được chăm sóc trong điều kiện bán tự nhiên để thích nghi dần với môi trường bên ngoài phòng thí nghiệm.

Vườn thực nghiệm – bước chuyển quan trọng ra sản xuất

Để cây con phát triển tốt sau nuôi cấy mô, vườn thực nghiệm phải được trang bị hệ thống tưới phun sương hiện đại, giúp duy trì độ ẩm thích hợp, giảm sốc sinh lý và tăng tỷ lệ sống của cây. Các nhà khoa học thường xuyên theo dõi, đánh giá sinh trưởng, phát hiện sớm các biểu hiện bất thường để kịp thời điều chỉnh kỹ thuật chăm sóc.

Tính từ thời điểm lấy mẫu lá ban đầu cho đến khi hình thành cây cà phê giống đủ tiêu chuẩn xuất vườn, toàn bộ quy trình kéo dài gần 2 năm. Tuy mất nhiều thời gian, nhưng đổi lại, chất lượng cây giống luôn được đảm bảo ở mức cao, đồng đều và ổn định.

Hiệu quả vượt trội của phương pháp nuôi cấy mô

Ưu điểm nổi bật của phương pháp nuôi cấy mô là từ một mẫu lá của cây mẹ đạt chuẩn, có thể nhân lên hàng nghìn cây con có chất lượng tương đương, thậm chí vượt trội so với cây mẹ ban đầu. Công nghệ này giúp loại bỏ các khuyết điểm tồn tại trên cây mẹ, đồng thời tạo ra nguồn giống sạch bệnh, sinh trưởng đồng đều, phù hợp cho tái canh cà phê quy mô lớn.

Không chỉ được ứng dụng trong sản xuất giống cà phê, công nghệ nuôi cấy mô còn đang được nhiều đơn vị, doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực cây ăn trái và cây công nghiệp, tiêu biểu như các mô hình tại https://vigen.vn/.

Bên cạnh đó, việc phát triển các giống cây ghép chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường nông nghiệp hiện đại cũng đang được chú trọng, điển hình là các sản phẩm cây giống như https://vigen.vn/san-pham/coc-thai-ghep/.

Kết luận

Sản xuất giống cây cà phê bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào là giải pháp khoa học – công nghệ mang tính chiến lược, góp phần quan trọng vào quá trình tái canh cà phê bền vững tại Tây Nguyên. Việc làm chủ và ứng dụng thành công công nghệ này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giống, tăng năng suất và hiệu quả kinh tế cho người trồng cà phê mà còn mở ra hướng phát triển lâu dài cho nền nông nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam.